Po śmierci bliskiej osoby formalne potwierdzenie praw do spadku jest niezbędne, by rozporządzać majątkiem: sprzedać nieruchomość, wypłacić środki z banku, przerejestrować pojazd. Są dwie drogi - i istotne różnice między nimi.
Droga notarialna: akt poświadczenia dziedziczenia
Najszybsza opcja, możliwa gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni i mogą stawić się u notariusza jednocześnie. Notariusz sporządza protokół dziedziczenia i akt poświadczenia dziedziczenia, który ma skutki prawomocnego postanowienia sądu. Całość - łącznie z rejestracją - zamyka się zwykle w jednym spotkaniu.
Droga sądowa: stwierdzenie nabycia spadku
Konieczna, gdy między spadkobiercami jest spór, ktoś nie może lub nie chce stawić się u notariusza, testament budzi wątpliwości albo krąg spadkobierców jest niepewny. Wniosek składa się do sądu rejonowego ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy.
Dokumenty, które trzeba przygotować
- akt zgonu spadkodawcy,
- akty stanu cywilnego spadkobierców (urodzenia, małżeństwa),
- testament, jeśli został sporządzony,
- informacje o wcześniejszych oświadczeniach o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.
O czym warto pamiętać
- 6 miesięcy na odrzucenie spadku - po tym terminie dziedziczysz z dobrodziejstwem inwentarza (odpowiedzialność za długi do wartości spadku), ale procedury z tym związane też wymagają staranności.
- Zgłoszenie do urzędu skarbowego - najbliższa rodzina ma 6 miesięcy na zgłoszenie SD-Z2, by skorzystać ze zwolnienia z podatku.
- Stwierdzenie nabycia spadku to nie dział spadku - potwierdza tylko, kto i w jakich udziałach dziedziczy; podział konkretnych składników to odrębna sprawa, którą można załatwić umownie, notarialnie lub sądownie.