Proces sądowy jest czasem konieczny - ale zaskakująco często nie jest. Mediacja pozwala zakończyć spór szybciej, taniej i na warunkach, które strony same kształtują. Poniżej najważniejsze informacje w pigułce.
Czym mediacja różni się od procesu
W procesie o wyniku decyduje sąd, a strony są przeciwnikami. W mediacji rozwiązanie wypracowują same strony, a bezstronny mediator dba o przebieg rozmowy. Mediacja jest dobrowolna (można z niej zrezygnować na każdym etapie) i poufna - propozycje składane w jej trakcie nie mogą być wykorzystywane później przed sądem.
Co daje ugoda mediacyjna
- zatwierdzona przez sąd ma moc prawną ugody sądowej (art. 18315 k.p.c.),
- po nadaniu klauzuli wykonalności podlega egzekucji jak wyrok,
- przy skierowaniu do mediacji w toku procesu - strona odzyskuje znaczną część opłaty sądowej,
- może obejmować rozwiązania, których wyrok nie przewiduje: raty, terminy, świadczenia wzajemne, przeprosiny.
Przebieg mediacji krok po kroku
- Wszczęcie - na podstawie umowy o mediację (mediacja pozasądowa) albo postanowienia sądu kierującego strony do mediacji.
- Spotkania - wspólne lub osobne, stacjonarnie albo online; zwykle 1–3 spotkania.
- Ugoda - mediator pomaga nadać ustaleniom formę wykonalnej ugody i składa protokół w sądzie.
- Zatwierdzenie - sąd na wniosek strony zatwierdza ugodę lub nadaje jej klauzulę wykonalności.
Kiedy mediacja się nie sprawdzi
Gdy druga strona w ogóle nie chce rozmawiać, gdy konieczne jest natychmiastowe zabezpieczenie roszczeń albo gdy spór dotyczy wyłącznie zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia sądu. Wtedy pozostaje droga procesowa - którą również warto poprzedzić rzetelną analizą.